Szybka restrukturyzacja na czas pandemii - zadzwoń: +48 537 408 403 albo czytaj więcej

02.07.2020

Pozycja wierzyciela rzeczowego w postępowaniu restrukturyzacyjnym

W trakcie postępowania sanacyjnego wierzyciele dłużnika mogą co do zasady szukać zaspokojenia swoich wierzytelności jedynie w układzie zawartym z dłużnikiem. Nie dotyczy to oczywiście wierzytelności bieżących, które dłużnik jest zobowiązany spłacać wtrakcie postępowania. Układ jest zwieńczeniem procedury identyfikowania ikwalifikacji wierzytelności na spisie wierzytelności oraz wypracowania propozycji układowych. Jednak bardzo rzadko zapewnia wierzycielom całkowitą spłatę należności głównej, o odsetkach nie wspominając. 

Istnieje jednak kategoria wierzycieli uprzywilejowanych, którzy nie muszą czekać na zakończenie procedury restrukturyzacyjnej, a stopień ich zaspokojenia często znacznie przewyższa stopień spłaty innych wierzycieli. Mowa oczywiście o wierzycielach zabezpieczonych rzeczowo. 

Prawo odrębności

Zaspokojenie wierzycieli rzeczowych w postępowaniu restrukturyzacyjnym odbywa się przez likwidację przedmiotu zabezpieczenia. Sumy uzyskane ze sprzedaży przeznaczane są głównie na zaspokojenie tej kategorii wierzycieli. Na podstawie przepisu odsyłającego (art. 323 ust. 4 p.r.), wskazana procedura odbywa się według przepisów prawa upadłościowego.  

Zgodnie z tzw. „prawem odrębności” wierzyciel zabezpieczony rzeczowo zostaje zaspokojony z sumy uzyskanej zlikwidacji przedmiotu zabezpieczenia. Tacy wierzyciele objęci są układem tylko, jeżeli wyrażą na to zgodę. Obligatoryjne objęcie układem znajduje zastosowanie wyłącznie w zakresie tej części wierzytelności, której nie udało się zaspokoić poprzez likwidację przedmiotu.  

Pozycja wierzyciela rzeczowego  jest  silna. Wierzyciel taki zostaje zaspokojony niejako przed wszystkimi innymi wierzycielami, co do zasady nie dotyczą go również postanowienia układowe. 

Likwidacja przedmiotu zabezpieczenia

Po przeprowadzeniu likwidacji składników mienia dłużnika obciążonych rzeczowo, zarządca sporządza tzw. odrębny plan podziału. W planie tym, zarządca zawiera sumę jaką uzyskał ze sprzedaży majątku, atakże przedstawia listę wierzycieli rzeczowych, którzy mają być z tych sum zaspokojeni. Ponadto wyodrębnia się poszczególne koszty, które muszą zostać pokryte z sumy uzyskanej z likwidacji.

Suma przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli rzeczowych ulega pomniejszeniu o koszty likwidacji (a więc np. koszty aktów notarialnych, pośrednictwa, marketingu) oraz koszty postępowania. Umniejszenia nie mogą przekroczyć 10% całej uzyskanej sumy. Ustaloną kwotę zalicza się przede wszystkim wpoczet należności głównej wierzyciela rzeczowego. Później na świadczenia uboczne. 

Częściowy odrębny plan podziału

Uczestnictwo wierzyciela rzeczowego wpostępowaniu restrukturyzacyjnym kończy się, co do zasady, na odrębnym planie podziału. Niekiedy jednak szybkie spieniężenie mienia objętego zabezpieczeniem nie jest możliwe i konieczne jest sporządzenie częściowego odrębnego planu podziału (art. 347 ust. 1 pkt 5 p.u.). Taka sytuacja może mieć miejsce np. wpostępowaniu wobec zadłużonego dewelopera. Zarządca w postępowaniu dokonuje stopniowego wyodrębnienia i sprzedaży lokali mieszkalnych, w miarę ukończenia kolejnych faz inwestycji. 

Powstaje zatem pytanie, czy zchwilą wykonania odrębnego planu podziału, polegającego na wyodrębnieniu i sprzedaży części mieszkań, hipoteka którą obciążony jest grunt, zostaje proporcjonalnie umniejszona. Kwestia ta ma  znaczenie dla wyliczenia odsetek od wierzytelności hipotecznej, gdyż może doprowadzić do zmniejszenia należności głównej, od której naliczane są odsetki. 

Powyższe będzie zależało od sporządzenia przez zarządcę odrębnego planu podziału. Jeśli zarządca po sprzedaży lokalu złoży do akt sprawy odrębny plan podziału to odsetki będą naliczane od pierwotnej wysokości wierzytelności. Jednakże do dnia złożenia planu do akt sprawy. Następnie odsetki będą naliczane od pozostałej do zapłaty wierzytelności.

Natomiast jeśli zarządca sporządzi odrębny plan podziału po sprzedaży kilku lokali to odsetki od pierwotnej wysokości wierzytelności będą naliczane do dnia złożenia odrębnego planu podziału.

 

 

Zobacz także:
04.08.2020

Umowa typu standstill w restrukturyzacji pozasądowej 

21.07.2020

Jak prawidłowo uzupełnić kartę do głosowania nad układem  

03.06.2020

Jakie zmiany w upadłości konsumenckiej?  

18.05.2020

Nowa restrukturyzacja pozasądowa – na czas epidemii SARS-CoV-2

05.05.2020

Przedsiębiorcy w restrukturyzacji wykluczeni ze wsparcia w ramach Tarczy Finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju

30.04.2020

Ulga na złe długi PIT i CIT w czasach koronawirusa